Sáng 07/07/2026, Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp tham vấn ý kiến về Dự thảo Đề cương "Chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045". Cuộc họp có sự tham dự của TS. Nguyễn Văn Hội - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (VIOIT) cùng đại diện các Bộ, ngành, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Chuyển dịch từ tài nguyên thô sang năng lực vật liệu quốc gia
Trình bày về định hướng chiến lược, ông Đỗ Nam Bình - Trưởng phòng Khoáng sản và Luyện kim (Cục Công nghiệp) nhấn mạnh: Công nghiệp vật liệu là ngành nền tảng, quyết định năng lực tự chủ công nghiệp và sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trong bối cảnh mới, các ngành công nghệ cao như bán dẫn, AI, xe điện, pin lưu trữ hay điện gió ngoài khơi đều phụ thuộc lớn vào nguồn vật liệu chiến lược.
Tinh thần cốt lõi của Đề cương là tạo ra bước chuyển dịch quan trọng:
Chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng.
Chuyển từ sản xuất đơn lẻ sang phát triển chuỗi giá trị hoàn chỉnh (từ nguyên liệu - chế biến - vật liệu - linh kiện đến tái chế).
Chuyển từ phụ thuộc nhập khẩu sang từng bước tự chủ các vật liệu thiết yếu và chiến lược.
Mục tiêu và lộ trình phát triển
Đề cương phân loại vật liệu thành 3 nhóm để đầu tư có trọng tâm: Vật liệu cơ bản (giữ vững, nâng cấp); Vật liệu chiến lược (tập trung đột phá) và Vật liệu tương lai (nghiên cứu dài hạn).
Đến năm 2030: Phấn đấu hình thành năng lực công nghiệp vật liệu quốc gia tương đối đồng bộ; làm chủ việc nghiên cứu, sản xuất, tiêu chuẩn hóa và tái chế các nhóm vật liệu quan trọng. Thành lập tối thiểu 3-5 Trung tâm Nghiên cứu vật liệu quốc gia.
Đến năm 2045: Công nghiệp vật liệu đạt trình độ tiên tiến khu vực ở các lĩnh vực có lợi thế; làm chủ một số chuỗi giá trị chiến lược và hình thành các doanh nghiệp vật liệu có năng lực cạnh tranh quốc tế.
Các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Để hiện thực hóa mục tiêu, Đề cương đề xuất các nhóm giải pháp lớn, tập trung vào:
1. Thể chế & Cơ chế: Rà soát văn bản pháp luật, nghiên cứu cơ chế đặc thù cho các chuỗi vật liệu chiến lược.
2. Quản trị nguồn nguyên liệu: Kiểm soát xuất khẩu thô, đẩy mạnh "ngoại giao nguyên liệu" và phát triển kinh tế tuần hoàn.
3. Chế biến sâu & Vật liệu nền tảng: Tập trung luyện kim, hóa dầu, polymer, composite, vật liệu xây dựng xanh.
4. Hình thành chuỗi vật liệu chiến lược: Đột phá vào các chuỗi đất hiếm - nam châm; titan - hàng không; lithium/cobalt - pin xe điện; thép chất lượng cao - đường sắt, điện gió; đồng/nhôm - trung tâm dữ liệu, AI.
5. Các nhóm giải pháp khác: Phát triển vật liệu phục vụ kinh tế biển, y sinh - an ninh y tế; ứng dụng AI/dữ liệu trong nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp vật liệu.
Trên cơ sở các góp ý tại buổi làm việc, Bộ Công Thương sẽ tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Đề cương trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo./.
Đỗ Thị Bích Thủy
Phòng Thông tin và Truyền thông - VIOIT
Một số hình ảnh tại cuộc họp:
