Ngày 29/01/2026, tại trụ sở 17 Yết Kiêu, phường Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương đã tổ chức Hội thảo với chủ đề “Tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước tác động đến phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam”.
Hội thảo do TS. Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương chủ trì và điều hành. Tham dự hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo các phòng, ban thuộc Viện; đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương; đại diện Báo Công Thương cùng các đại biểu quan tâm.
Tại hội thảo, đại diện Phòng Dự báo thị trường đã trình bày Báo cáo tổng hợp về tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước năm 2025, cập nhật những diễn biến mới trong tháng 01/2026; đồng thời dự báo tác động của các xu hướng kinh tế - xã hội này đến phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam trong thời gian tới. Trên cơ sở đó, báo cáo đề xuất một số giải pháp ứng phó và kiến nghị chính sách đối với các bộ, ngành liên quan.
Theo Báo cáo, môi trường vĩ mô ổn định ngay từ đầu năm 2026 là cơ hội quan trọng để ngành công nghiệp mở rộng sản xuất. Định hướng điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước theo hướng kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và tăng trưởng tín dụng có chọn lọc giúp doanh nghiệp công nghiệp giảm thiểu rủi ro tài chính và biến động chi phí đầu vào.
Bên cạnh đó, các quy định mới về đầu tư và đất đai có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong triển khai dự án, tạo điều kiện thúc đẩy các dự án công nghiệp quy mô lớn. Kết quả tăng trưởng tích cực của năm 2025 và các dự báo khả quan cho năm 2026 tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Đáng chú ý, việc Mexico tăng thuế đối với hơn 1.400 mặt hàng từ các quốc gia không có hiệp định thương mại tự do và việc Mỹ tăng cường kiểm soát hàng hóa đi đường vòng được đánh giá là tạo thêm cơ hội tiếp cận thị trường Mỹ và Canada cho doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, việc Mỹ duy trì các biện pháp thuế quan đối với các ngành như ô tô, thép và nhôm thúc đẩy các tập đoàn quốc tế đa dạng hóa địa điểm đầu tư, qua đó mở ra cơ hội thu hút FDI vào các lĩnh vực chế biến - chế tạo, điện tử, cơ khí chính xác và vật liệu xây dựng tại Việt Nam.
Đối với lĩnh vực năng lượng, việc 8 nước OPEC+ cam kết duy trì ổn định thị trường, tiếp tục tạm dừng tăng sản lượng trong tháng 2 và tháng 3/2026 góp phần ổn định kỳ vọng giá dầu thế giới, giúp Việt Nam thuận lợi hơn trong điều hành giá xăng dầu và kiểm soát lạm phát chi phí.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Thế giới (World Bank) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu đạt 2,6%, lạm phát toàn cầu giảm về 2,6% trong năm 2026, được xem là yếu tố hỗ trợ tích cực cho khả năng huy động vốn và chi phí vốn của các dự án hạ tầng dài hạn như lưới điện, hệ thống LNG và các dự án năng lượng tái tạo.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao đầu năm 2026, nhập khẩu than tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và ổn định hệ thống điện, qua đó hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất công nghiệp và tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn.
Đối với lĩnh vực thương mại, việc hoàn thiện khung khổ pháp lý và triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ kinh tế ngay từ đầu năm 2026 tạo điều kiện để hoạt động thương mại phục hồi và phát triển theo hướng minh bạch, hiện đại. Các cải cách về thuế, phí và thủ tục hành chính giúp giảm chi phí giao dịch, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và mở rộng quy mô thị trường.
Việc tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các hiệp định thương mại tự do, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và cải cách thủ tục thuế, hải quan giúp tăng tốc độ lưu thông hàng hóa, mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Kết quả xuất nhập khẩu tích cực năm 2025, với kim ngạch đạt khoảng 930 tỷ USD, tạo nền tảng thuận lợi để ngành thương mại bước vào năm 2026 với tâm thế chủ động hơn. Cán cân thương mại xuất siêu và lạm phát được kiểm soát góp phần ổn định tỷ giá, giảm rủi ro cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong ký kết và thực hiện hợp đồng. Xu hướng minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa chuỗi cung ứng tiếp tục nâng cao chất lượng, uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong phần thảo luận, các chuyên gia và nhà khoa học đánh giá báo cáo là nghiên cứu tổng hợp công phu, phân tích tương đối toàn diện tình hình kinh tế - xã hội của các khu vực trọng điểm như châu Á, Mỹ, Canada, làm rõ cả các tác động tích cực và tiêu cực đến công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam. Tuy nhiên, các ý kiến cũng đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục cập nhật số liệu mới nhất, đồng thời phân tích sâu hơn các tác động cụ thể theo từng lĩnh vực.
Kết thúc hội thảo, Viện trưởng Nguyễn Văn Hội trân trọng cảm ơn những đóng góp thiết thực của các chuyên gia, nhà khoa học; đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp thu, chỉnh sửa và hoàn thiện báo cáo, nhằm nâng cao chất lượng, phục vụ hiệu quả công tác tham mưu và hoạch định chính sách của Lãnh đạo Bộ Công Thương.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
Nguyễn Kiều Ly
Phòng Thông tin và Truyền thông - VIOIT
