NGHIÊN CỨU

Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương

Trang chủ >> Nghiên cứu

Ngành Công thương Bắc Ninh tăng trưởng cao trong bão dịch

Mặc dù năm 2021, tỉnh Bắc Ninh chịu ảnh hưởng lớn bởi đại dịch COVID-19, tuy nhiên với đồng bộ các giải phápđồng bộ, thích ứng linh hoạt thực hiện “mục tiêu kép” với nhiều sáng tạo chưa từng có tiền lệ, đảm bảo đúng, trúng, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, duy trì và phát triển các hoạt động sản xuất kinh doanh, không làm gián đoạn, đứt gãy chuỗi liên kết sản xuất và cung ứng toàn cầu, ổn định việc làm cho công nhân, người lao động. Nhờ đó, trong bối cảnh khó khăn, song sản xuất công nghiệpđạt nhiều kết quả tích cực, tăng trưởng tốt, vượt kế hoạch đề ra. Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) năm 2021 (giá SS năm 2010) ước tăng 6,9%so với năm 2020 (đứng thứ 7 vùng đồng bằng sông Hồng và đứng thứ 13 cả nước) cụ thể:

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,5%; xuất khẩu hàng hóa tăng 18,7%, đáng chú ý, công tác thu hút đầu tư nước ngoài đã tăng gấp gần 2,7 lần. Điển hình là việc ký kết thỏa thuận phát triển Nhà máy sản xuất, lắp ráp và thử nghiệm vật liệu bán dẫn tổng vốn đầu tư 1,6 tỷ USD, biên bản ghi nhớ với đối tác chiến lược của Nhật Bản phát triển dự án kho vận tại Khu công nghiệp Yên Phong 2A. Nhờ đó, GRDP bình quân đầu người ước 6.738 USD; Thu nhập bình quân đầu người đạt 71,8 triệu đồng...

Riêng chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 7 so với tháng 6 tăng trên 31%, trong đó công nghiệp chế tạo tăng 31,75%.  Tập đoàn đa quốc gia nâng công suất, sản xuất tăng cao như: Tập đoàn Sam sung, doanh thu tháng 7 đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gấp 2,14 lần; Tập đoàn Ca-nông, sản phẩm tháng 7 tăng gấp 15 lần; tính chung tháng 7, sản xuất sản phẩm điện tử tăng trên 34%, điện thoại thông minh tăng 97% so với tháng 6/ 2021.

9 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khá 11,74% (riêng tháng 9 tăng 18,5% so với tháng trước). 10 tháng năm 2021, chỉ số công nghiệp tăng 10,48% so với cùng kỳ năm trước; các sản phẩm có giá trị tăng cao nhất là sản xuất trang phục, dược phẩm; linh kiện điện tử. Kết quả đó đóng góp tích cực để tăng trưởng cả năm 2021 vượt kế hoạch đề ra (4-5%).

Tháng 11, sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm sáng, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng cao (+15,28%) so với cùng tháng, năm trước. Ước IIP 11 tháng so với cùng kỳ tăng 9,92%, mức tăng này cao nhất trong vòng 3 năm qua. Đồng thời cũng là mức tăng cao nhất trong 5 tháng qua và hiện cao hơn đường trung bình chung một tháng của 11 tháng qua, đây cũng là tín hiệu tích cực của ngành công nghiệp đạt được mức tăng cao trở lại.Trong đó: Ngành công nghiệp chế biến chế tạo (+9,97%); sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng (+4,85%); Ngoài ra, một số ngành có chỉ số tăng cao so với cùng kỳ năm trước như: Sản xuất trang phục (+60,1%); In, sao chép bản ghi các loại (+41,75%); sản xuất phương tiện vận tải khác (+32,58%)...

Hoạt động xuất, nhập khẩu: Mặc dù tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp trên thế giới và trong nước, tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của hầu hết các doanh nghiệp, tuy nhiên kim ngạch xuất, nhập khẩu 10 tháng đầu năm 2021 của Bắc Ninh vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm trước.

Riêng tháng 10 kim ngạch xuất, khẩu của tỉnh ước đạt 4.862 triệu USD, tính chung 10 tháng, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 36.457 triệu USD, đạt tới 99,9% kế hoạch năm 2021, tăng 19,6% so với cùng kỳ năm 2020, về nhập khẩu hàng hóa, kim ngạch hàng hóa nhập khẩu ước tính đạt 31.989 triệu USD, đạt 99,04% kế hoạch năm 2021, tăng 21,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong tháng 10 đã có hiện tượng  xuất siêu ước đạt 301,4 triệu USD, bằng 6,2% kim ngạch xuất khẩu. Ước tính 10 tháng đầu năm 2021, xuất siêu 4.468 triệu USD, trong đó các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 4.874 triệu USD.

Tháng 11, cán cân thương mại của Bắc Ninh tiếp tục duy trì mức thặng dư khá cao. Nhóm điện thoại, linh kiện điện thoại duy trì xu hướng tăng trưởng tốt khi doanh nghiệp bán mạnh các mẫu điện thoại mới. Tận dụng tối đa lợi thế từ các FTA đã có hiệu lực, trong đó, kỳ vọng hai thị trường chính Mỹ và Trung Quốc cũng như động lực mới từ thị trường EU. Kim ngạch xuất, nhập khẩu tháng 11 vẫn đạt được mức tăng cao. Riêng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu ước tính đạt 41.342 triệu USD, vượt kế hoạch năm 2021 là 13,3%, đồng thời tăng cao (+19,2%) so với cùng kỳ năm trước.

Kim ngạch hàng hóa nhập khẩu ước tính đạt 34.475 triệu USD, vượt kế hoạch năm 2021 là 6,7%, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm 2020. Mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là linh kiện điện tử, điện thoại tăng cao nguyên phụ liệu dược phẩm và dược phẩm... Cán cân thương mại hàng hóa, xuất siêu tháng 11 ước đạt 1.385 triệu USD, bằng 27,7% kim ngạch xuất khẩu. Ước tính 11 tháng đầu năm 2021, xuất siêu 6.867 triệu USD, trong đó các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 7.282 triệu USD. Dự báo hoạt động xuất, nhập khẩu sẽ tiếp tục khởi sắc trong thời gian tới khi dịch bệnh covid-19 được kiểm soát, các hiệp định thương mại tự do cũng đang dần được thực thi một cách toàn diện hơn, hiệu quả hơn, giá cả hàng hóa xuất khẩu cũng đang có xu hướng tăng, nhất là các mặt hàng thế mạnh của tỉnh như: linh kiện điện tử, điện thoại, máy vi tính… Dự kiến tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh năm 2021 ước đạt 71,6 tỷ USD tăng khoảng 10,4% so với kế hoạch đề ra (kế hoạch là 68,8 tỷ USD).

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tháng 11 năm 2021 ước đạt 5.890 tỷ đồng tăng 5% so với tháng trước . Tính chung 11 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 55.574 tỷ đồng, so với cùng kỳ năm 2020 giảm nhẹ 0,5%. Vìnhững tháng đầu năm Bắc Ninh là một trong những tỉnh đầu tiên trên cả nước bị ảnh hưởng bởi làn sóng thứ tư của dịch Covid – 19 bùng phát, đã ảnh hưởng tiêu cực tới các hoạt động thương mại, dịch vụ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 66,8 nghìn tỷ đồng  bằng 98,96 % kế hoạch năm, giảm 1,7 %ăm so với năm 2020.

Nhìn chung, trước những khó khăn thách thức đan xen, tình hình kinh tế tỉnh Bắc Ninh ở tháng cuối năm vẫn có nhiều điểm sáng, đó là: Tín hiệu tích cực của ngành công nghiệp (so với cùng tháng năm trước) đã tăng cao trở lại; cùng với đó xuất, nhập khẩu cũng đạt mức tăng cao tương ứng; các ngành dịch vụ dần ổn định... Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Công Thương tỉnh Bắc Ninh vẫn còn một số những tồn tại như: Công tác xúc tiến thu hút đầu tư chưa thực sự hiệu quả, chưa thu hút được thêm dự án đầu tư của tập đoàn kinh tế có thương hiệu toàn cầu với quy mô lớn để làm động lực tăng trưởng mới cho tỉnh trong giai đoạn phát triển mới. Tiến độ thi công các công trình, dự án trọng điểm còn chậm như các dự án nhà máy đốt rác, phát điện công nghệ cao tại huyện Quế Võ, Thuận Thành và lương tài.

Tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt ở một số địa phương còn diễn biến phức tạp; ô nhiễm môi trường tại một số làng nghề, cụm công nghiệp gia tăng về mức độ, tiến độ xử lý còn chậm.Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành một số mặt chưa cụ thể, chưa chặt chẽ để phát huy sức mạnh tổng hợp. Ý thức chấp hành kỷ cương, kỷ luật của một bộ phận người dân, cán bộ, doanh nghiệp, tổ chức trong việc khai thác sử dụng các nguồn tài nguyên, bảo vệ môi trường còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực thương mại không có đủ sức chống chịu trước những tác động và ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch.

Năm 2022, tỉnh Bắc Ninh bước vào năm thứ 2 thực hiện Kế hoạch phát triển Kinh tế - Xã hội 5 năm, giai đoạn 2021-2025 với nhân tố chính vẫn là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vì vậy trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, thách thức đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương cần phát huy hơn nữa khả năng phối hợp để kịp thời nắm bắt và giải quyết những khó khăn, vướng mắc giúp các doanh nghiệp duy trì ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tiếp tục kiên định thực hiện "mục tiêu kép" vừa phòng chống dịch hiệu quả, vừa đảm bảo phát triển kinh tế-xã hội; triển khai thực hiện tốt mục tiêu, kế hoạch phát triển ngành công nghiệp, thương mại theo tinh thần nghị quyết 306/NQ- HĐND ngày 11/12/2020 của HĐND tỉnh; Chương trình hành động số 18-CT/TU ngày 25/6/2021 của BTV tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng là tiếp tục Phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, phát triển các ngành thương mại, dịch vụ của tỉnh theo hướng văn minh, hiện đại. 

Để hoàn thành mục tiêu kép năm 2022, ngành Công Thương tỉnh tiếp tục thực hiện các định hướng, nhiệm vụ chủ yếu như:

- Tham mưu UBND tỉnh, Bộ Công thương hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp. Chỉ đạo các chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm CN mới được thành lập nhanh chóng hoàn thành đầu tư hạ tầng kỹ thuật, để thu hút doanh nghiệp thứ cấp vào thực hiện dự án SXKD. Tiếp tục phối hợp với các ngành, các cấp giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trong các cụm CN.  Phát triển công nghiệp hỗ trợ tạo điều kiện đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp điện, điện tử, cơ khí chế tạo, rút ngắn khoảng cách trình độ công nghệ giữa các doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp nước ngoài; xây dựng cơ chế hỗ trợ liên kết các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh, tận dụng cơ hội từng bước tham gia vào chuỗi giá trị thông qua việc triển khai thực hiện các biên bản ghi nhớ 3 bên giữa UBND tỉnh Bắc Ninh, Bộ Công Thương và SamSung; Hoạt động của Hiệp hội doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tỉnh và thực hiện cơ cấu lại tổ chức và bổ sung chức năng nhiệm vụ cho Trung tâm KC&TVPTCN đối với các nội dung chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ...

 - Tiếp tục triển khai thực hiện các chương trình, đề án: Đề án “Phát triển thương mại tỉnh Bắc Ninh theo hướng văn minh, hiện đại đến năm 2025”; Kế hoạch phát triển thương mại điện tử tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2025. Thực hiện việc cải tạo, nâng cấp hệ thống hạ tầng thương mại ở khu vực nông thôn, đẩy nhanh việc thu hút các dự án đầu tư phát triển hạ tầng thương mại, có quy mô, tính chất cấp vùng và khu vực.  - Triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nguyên liệu và mở rộng thị trường tiêu thu sản phẩm nhằm tận dụng lợi thế từ các hiệp định FTA mà Việt Nam đã tham gia cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

 - Triển khai thực hiện việc khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên năng lượng trên địa bàn, ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới; triệt để thực hành tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng lượng theo đúng tinh thần Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. - Hoàn thiện việc xây dựng và tích hợp định hướng phát triển công nghiệp, thương mại, năng lượng vào Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; nghiên cứu xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu Công thương nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tăng cường nắm bắt thông tin, tăng cường khả năng kết nối và góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động sản xuất công nghiệp, kinh doanh thương mại trên địa bàn./.

Đinh Thị Bích Liên

Phòng Thông tin, Thư viện và Xúc tiến Thương mại  - VIOIT

BÀI VIẾT KHÁC