TIN TỨC

Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương

Trang chủ >> Tin tức

Quảng Trị phấn đấu trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung vào năm 2030

Trong những năm gần đây, tỉnh Quảng Trị đã chú trọng phát triển các ngành công nghiệp có thế mạnh, đặc biệt là ngành năng lượng, để phát triển ngành này, tỉnh đã tập trung cho công tác quy hoạch, kêu gọi đầu tư các dự án năng lượng, nhất là các dự án năng lượng tái tạo, góp phần phát triển kinh tế xã hội của tỉnh cũng như phát triển điện lực quốc gia. Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, tỉnh tiếp tục chọn công nghiệp năng lượng là một trong những lĩnh vực đột phá phát triển với quyết tâm “ Xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung vào năm 2030”.

Thực trạng phát triển năng lượng trên địa bàn tỉnh

Quảng Trị nằm chính giữa khúc ruột miền Trung đất nước; hướng chủ yếu của địa hình là Tây Bắc - Đông Nam; độ cao trung bình giảm từ Tây sang Đông; có diện tích là 4745,7 7km², là tỉnh có lợi thế về phát triển các dự án năng lượng bao gồm cả thủy điện, nhiệt điện, điện khí, điện gió và điện mặt trời.

Theo dự báo của ngành công thương, Quảng Trị có công suất tiềm năng về năng lượng hơn 14.000 MW, trong đó điện khí 6.340MW, điện gió 4.000 MW, điện mặt trời 1.750 MW, thủy điện 311 MW, nhiệt điện than 2.400 MW. Ngoài ra còn có khoảng 200 MW điện sinh khối, điện áp mái. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo tỉnh, sự vào cuộc của các ngành, địa phương, đến nay tỉnh đã thu hút hàng loạt dự án năng lượng.

- Về thủy điện: Ngoài việc vận hành nhà máy Thủy lợi - Thủy điện Quảng Trị công suất 64MW, hiện nay Quảng Trị có 04 dự án thủy điện đi vào hoạt động (Thủy điện Khe Giông, Thủy điện Đakrông 1, Thủy điện Khe Nghi, Thủy điện Đakrông) với tổng công suất 52,5MW; 05 dự án đang triển khai bao gồm: (Thủy điện La Tó, Mở rộng lưu vực bổ sung nước công trình Thủy lợi - Thủy điện Quảng Trị và vùng hạ du, Thủy điện Đakrông 5, Thủy điện Hướng Phùng, Cụm Thủy điện Hướng Sơn), với tổng công suất trên 90MW và 01 dự án được cấp chủ trương đầu tư và chuẩn bị khởi công; có 03 dự án thủy điện nhỏ (A Vao, Cam Lộ 1, Cam Lộ 2) đang được nhà đầu tư nghiên cứu. Toàn tỉnh hiện có 15 dự án được quy hoạch và bổ sung quy hoạch với tổng công suất 250,5MW. Trong đó, 10 dự án với tổng công suất 167,5 MW đã đưa vào vận hành; các dự án còn lại với tổng công suất 83MW đang được triển khai đầu tư xây dựng, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2020 - 2024.

- Về điện gió: Tỉnh đã có 31 dự án được phê duyệt quy hoạch với tổng công suất 1.177,2 MW; trong đó, 2 dự án (Nhà máy điện gió Hướng Linh 1 và Hướng Linh 2) đã đi vào vận hành với tổng công suất 60 MW, 26 dự án đã được cấp chủ trương đầu tư và đang triển khai xây dựng với tổng công suất 987,2 MW, 3 dự án đang trình UBND tỉnh cấp chủ trương với tổng công suất 130 MW. Các dự án này đều nằm trên địa bàn huyện Hướng Hóa.

Để phát huy tiềm năng gió tại địa phương, tỉnh đã trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt bổ sung 53 dự án vào quy hoạch phát triển điện lực với tổng công suất 2.853,65 MW và chấp thuận cho 7 dự án vào triển khai khảo sát, nghiên cứu lập hồ sơ bổ sung quy hoạch với tổng công suất dự kiến khoảng 1.590 MW.

- Về Điện mặt trời: Tại khu vực phía Đông, Quảng Trị đã thu hút các dự án điện mặt trời với tổng công suất trên 1.500 MW; trong đó, Nhà máy điện mặt trời LIG - Quảng Trị có công suất 49,5 MW, tổng vốn đầu tư hơn 1.100 tỷ đồng, do Công ty Cổ phần Licogi 13 làm chủ đầu tư, đã hoàn thành và hòa lưới điện quốc gia.

Hiện nay Công ty Cổ phần năng lượng Gio Thành đang đầu tư xây dựng Nhà máy điện mặt trời Gio Thành 1, công suất 50 MW, tổng vốn đầu tư hơn 1.100 tỷ đồng. Công ty Cổ phần SECO, đầu tư xây dựng Nhà máy điện mặt trời Gio Thành 2, có công suất và số vốn đầu tư tương tự Nhà máy điện mặt trời Gio Thành 1.

Bên cạnh đó, có 14 dự án điện mặt trời đã trình Bộ Công thương xem xét bổ sung quy hoạch với tổng công suất 1.293,02MWp, 5 dự án đang triển khai khảo sát, lập hồ sơ bổ sung quy hoạch với quy mô công suất khoảng 310,10MWp. Như vậy, khả năng phát triển điện mặt trời theo đề xuất đến thời điểm hiện tại là 22 dự án với tổng công suất khoảng 1.750MWp.

- Về nhiệt điện than: Theo Quy hoạch đã được Bộ Công Thương phê duyệt, Trung tâm điện lực Quảng Trị tại Khu kinh tế Đông Nam (Quyết định 4751/QĐ-BCT ngày 9/7/2013) gồm có Nhà máy nhiệt điện than BOT Quảng Trị  công suất 1320MW. Trong đó, dự án nhà máy nhiệt điện than BOT được nhà đầu tư là Công ty điện lực Quốc tế Thái Lan (EGATi) tổ chức khởi công phần hạ tầng kỹ thuật vào tháng 12/2019, hiện đang hoàn thành các thủ tục tiếp theo để sớm đầu tư nhà máy theo kế hoạch. Nhà máy được sử dụng công nghệ trên siêu tới hạn, đây là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay.

- Về điện khí: Tháng 2/2021, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản 154/TTg-CN về việc bổ sung Trung tâm Điện khí LNG Hải Lăng (Quảng Trị) vào quy hoạch phát triển điện lực quốc gia; trong đó, bổ sung giai đoạn 1 quy mô công suất 1.500 MW vào quy hoạch điện VII điều chỉnh, tiến độ đưa vào vận hành năm 2026 - 2027. Nguồn khí cung cấp cho dự án điện khí nói trên có tính đến khả năng khai thác các mỏ khí tự nhiên ngoài khơi tỉnh Quảng Trị như Kèn Bầu, Báo Vàng…

Dự án Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng có quy mô gần 120ha, nằm trên địa phận huyện Hải Lăng, thuộc Khu kinh tế Đông Nam tỉnh Quảng Trị, có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4,5 tỷ USD. Dự án có công suất giai đoạn 1 là 1.200 - 1.500 MW, giai đoạn 2 từ 2.400 - 3.000 MW, dự kiến đi vào vận hành giai đoạn 1 từ năm 2028.

Trước đó, để thực hiện dự án này, tổ hợp nhà đầu tư bao gồm các đơn vị: Tập đoàn T&T Group, Công ty KOSPO, Công ty KOGAS và Công ty Hanwha đến từ Hàn Quốc đã đề xuất tỉnh Quảng Trị lập dự án khảo sát, xây dựng.

Ngoài ra, Công ty Gazprom của Nga cũng đang xúc tiến đầu tư nhà máy điện khí với công suất 340 MW ở Khu Kinh tế ven biển Đông Nam Quảng Trị.

Về hạ tầng truyền tải điện: Nhằm tạo bước đột phá quan trọng trong phát triển công nghiệp của tỉnh, hệ thống lưới điện truyền tải và phân phối đang được đầu tư để đón đầu. Theo hướng Bắc - Nam, lưới điện truyền tải quốc gia đi qua địa bàn tỉnh Quảng Trị hiện có đường dây 500kV (mạch kép), đường dây 220kV (mạch đơn) và đường dây 110kV (mạch kép), với tổng chiều dài khoảng 79 km. Bên cạnh đó, đường dây 500kV (mạch 3) và đường dây 220kV (mạch 2) đang được Điện lực Việt Nam (EVN) đầu tư xây dựng triển khai trên địa bàn. Các tuyến đường dây này sẽ giải tỏa công suất của các dự án nhà máy nhiệt điện than, điện khí tại Khu kinh tế Đông Nam và điện mặt trời khu vực ven biển.

 Theo hướng Đông - Tây, Quảng Trị hiện có đường dây 110kV Đông Hà - Lao Bảo (mạch kép) dài khoảng 65 km, đã dùng hết công suất truyền tải khoảng 130MW. Hiện nay, Tổng Công ty Điện lực miền Trung đang triển khai đầu tư nâng cấp thêm 1 đường dây 110kV song song cùng tuyến cũ (phân pha), theo kế hoạch sẽ giải tỏa thêm được khoảng 100MW cho các dự án chuẩn bị phát điện dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2020. Bên cạnh đó, dự án đường dây 220kV Đông Hà - Lao Bảo dài 52 km và trạm 220 kV (bao gồm 2 máy biến áp 250 KVA), đã được EVN khởi công vào cuối tháng 12/2019, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2020. Hai tuyến đường dây này (110 và 220KV) hoàn thành sẽ giải tỏa khoảng 1.200 MW công suất các dự án thủy điện và điện gió khu vực miền Tây Quảng Trị giai đoạn đến năm 2021. Ngoài ra lưới điện phục vụ sinh hoạt đã  phủ khắp toàn tỉnh với tỷ lệ người dân dùng điện trên 99,8%

Từ tiềm năng, lợi thế và kết quả bước đầu cho thấy, phát triển năng lượng góp phần quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Trị, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, tạo nguồn thu ngân sách cho Nhà nước hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Gắn với phát triển năng lượng là công tác bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Khuyến khích các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng, khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch và các nguồn năng lượng khác. Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường. Khuyến khích đầu tư và sử dụng các công nghệ, trang thiết bị tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường, thúc đẩy năng suất lao động và đổi mới mô hình tăng trưởng.

 Các dự án điện năng trên địa bàn tỉnh chủ yếu là thủy điện nhỏ, điện mặt trời, điện gió, điện khí, nhiệt điện than... đã và đang được triển khai thực hiện, theo đúng định hướng phát triển của ngành điện. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện  dự án vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Sự nỗ lực của các nhà đầu tư đã và đang vấp phải những rào cản nhất định do cơ chế, chính sách và sự chậm trễ, thiếu đồng bộ, nhất quán trong quá trình thực thi các thủ tục đầu tư, nhất là vướng mắc trong đàm phán Hợp đồng mua bán điện, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi đất rừng, đánh giá tác động môi trường… Bên cạnh sự quyết liệt của nhiều địa phương, sở, ngành thì vẫn còn vài nơi chưa thực sự quyết tâm trong việc phối hợp, hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư triển khai dự án. Ngoài ra, những quy định mới của Luật Quy hoạch bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2019 đã làm cho nhiều dự án chưa được bổ sung quy hoạch buộc phải dừng triển khai. Việc nhiều dự án được đề xuất tại cùng một thời điểm gây ra những khó khăn trong việc đánh giá khả năng hấp thụ của lưới điện làm cơ sở xem xét bổ sung quy hoạch. Một trong những khó khăn hiện nay nữa đó là hạ tầng truyền tải còn thiếu, chưa đáp ứng hết sản lượng sản xuất của các dự án năng lượng điện đã và đang được triển khai.

Dư luận vẫn còn nhiều băn khoăn về vấn đề ô nhiễm môi trường đối với các dự án nhiệt điện than và điện mặt trời. Mặc dù các dự án nhiệt điện than hiện nay đều sử dụng công nghệ siêu tới hạn và trên siêu tới hạn. Đây là công nghệ hiện đại nhất đã và đang được các nước trên thế giới áp dụng. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), với công nghệ này, các nhà máy nhiệt điện than hiện tại và tương lai không gây ảnh hưởng môi trường lớn, cần được khuyến khích làm nguồn điện chủ lực. Nhưng trong dư luận vẫn còn băn khoăn vấn đề này. Đối với điện mặt trời vẫn cần lưu ý nhất là chất lượng các tấm pin, nếu chất lượng kém, giá rẻ, tuổi thọ ngắn thì trong ít năm tới sẽ thành phế thải gây ô nhiễm môi trường.

Những khó khăn, rào cản trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, vừa khách quan, vừa chủ quan; có những vướng mắc thuộc về cơ chế, chính sách, thuộc tầm vĩ mô, nhưng cũng có những rào cản xuất phát từ thực tại. Chính vì vậy, để tiếp tục thực hiện chương trình phát triển năng lượng đã được xác định, bên cạnh việc đề xuất, kiến nghị với các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách, thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư triển khai thực hiện dự án điện năng thì các sở, ban, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh cần tập trung rà soát lại những

khâu yếu, điểm yếu đã được chỉ ra để tập trung khắc phục. Đồng thời cần tiếp tục đẩy mạnh công tác đầu tư hạ tầng truyền tải để kịp thời đáp ứng nhu cầu sản xuất của các dự án điện năng, làm tốt công tác bổ sung và quản lý quy hoạch phát triển điện.

Một số nhiệm vụ, giải pháp phát triển năng lượng

Để đưa Quảng Trị đến năm 2030 trở thành trung tâm năng lượng miền Trung, phấn đấu phát triển các dự án ngành điện trên địa bàn đến năm 2025 đạt khoảng 6.500 MW, đến năm 2030 khoảng 8.000 MW và sau năm 2030 đạt trên 10.000 MW, với việc Chính phủ đồng ý bổ sung dự án Trung tâm Điện khí LNG Hải Lăng vào Quy hoạch điện VII điều chỉnh, thời gian tới ngành công thương và các địa phương cùng với tỉnh tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp sau:

Trước hết, phối hợp với Bộ Công Thương, EVN hoàn thiện các nội dung về vị trí, quy mô kho cảng LNG, phương án đấu nối vào hệ thống điện quốc gia giai đoạn 1 của dự án và nguồn cung cấp khí cân đối giữa khí hóa lỏng LNG và các mỏ khí tự nhiên ngoài khơi tỉnh Quảng Trị (Kèn Bầu - lô 114; Báo Vàng - lô 113...) đảm bảo chủ động, ổn định cho dự án. Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành liên quan hướng dẫn tỉnh Quảng Trị tổ chức thực hiện thủ tục đầu tư dự án theo đúng quy định pháp luật để hỗ trợ tỉnh sớm khởi công dự án Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng vào năm 2023, đưa vào vận hành giai đoạn 2026 - 2027, tạo điều kiện cho tỉnh sớm có dự án động lực, góp phần phát triển tỉnh Quảng Trị đạt trình độ trung bình cao của cả nước và xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung.

Đồng thời, tiếp tục làm việc với các Bộ, ngành Trung ương để bổ sung các dự án năng lượng vào quy hoạch điện lực quốc gia (Quy hoạch điện VIII) làm cơ sở triển khai đầu tư, kêu gọi đầu tư trong thời gian tới. Tiến hành rà soát từng dự án cụ thể đặt trong tổng thể chung để đánh giá thực tiễn khả năng giải tỏa công suất hiện nay để từ đó đề ra các giải pháp kỹ thuật từng khu vực nhằm nâng cao công suất giải tỏa. Phối hợp với EVN đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án hạ tầng đấu nối: Dự án mạch 3 đường dây 500 KV, đường dây 220 KV, nâng cấp đường dây 110 KV để giải tỏa công suất các dự án đã triển khai trên địa bàn. Đề xuất Bộ Công Thương nghiên cứu đầu tư đường dây và trạm 500 KV Đông Hà - Lao Bảo để giải tỏa hết công suất các dự án ở phía tây của tỉnh.

Về lâu dài, cần thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động của Tỉnh ủy về thực hiện Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó chú trọng khuyến khích, thu hút kinh tế tư nhân đầu tư phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là đầu tư hạ tầng đấu nối các dự án năng lượng để giải tỏa hết công suất các dự án đang triển khai đầu tư, nghiên cứu đầu tư trên địa bàn. Hình thành và phát triển một số trung tâm năng lượng tại các địa phương có lợi thế như điện gió, thủy điện ở phía tây; điện khí, điện than tại Khu Kinh tế Đông Nam; điện mặt trời ở vùng ven biển của tỉnh. Tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các nhà đầu tư trong thủ tục, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, hấp dẫn, đặc biệt là thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch để triển khai có hiệu quả các dự án năng lượng đầu tư trên địa bàn./.

Đỗ Thị Bích Thủy

Phòng Thông Tin, Thư viện  và Xúc tiến Thương mại - VIOIT

TIN KHÁC